Het vierslag of viertakt principe

De organisatie van de avond was in handen van Guy en Jac, en ze wisten er een boeiend verhaal van te maken. Jammer dat de opkomst niet zo geweldig was. Hieronder tref je aan wat er die avond zo'n beetjes allemaal besproken is.

 

Guy doet uitleg en Jac laat zien hoe een kleppendiagram werkt

De organisatie

Helaas een wat magere opkomst

De opkomst

 

 

De onderdelen in een viertakt motor zijn:

  • Zuiger
  • Zuigerveren
  • Cilinderwand
  • Drijfstang
  • Krukas met krukwangen
  • Lagerschelpen
  • Kleppen
  • Nokkenas
  • Distributie
  • Mengselbereiding

 

De zuiger

De zuiger, zoals hieronder afgebeeld is voorzien van twee
compressieveer en een olieschraapveer.

Merk op dat de zuiger twee langer kanten heeft, dit noemt
men het hemd van de zuiger en dient om de zuiger "recht" te houden tijdens het
op en neer bewegen.

Zuigers zijn meestal gemaakt uit een aluminium legering. De
zuigerveren zijn echter gemaakt uit koolstofstaal, ook de zuigerpen die de
drijfstang borgt in de zuiger, is gemaakt uit koolstofstaal.

zuiger zuigerveren

 

de cilinderwand

De cilinderwand zit in het motorblok als één geheel of kan
als cilinderbus in het motorblok geperst zitten. De "losse" cilinderbus in
gemaakt uit gietijzer. De "vaste" cilinderbus is, net als het motorblok, uit
aluminium.

Aluminium cilinderbussen kunnen ze plasmacoaten om een
harde, slijtvaste laag te geven.

Merk in onderstaande figuur, de vele groeven op in de
cilinderbus. Deze groeven dienen om minder wrijving te hebben tussen de
zuigerveren en de cilinderwand en zorgen er tevens voor dat er tijdens de opwaartse
beweging van de zuiger, olie achter blijft in de groeven om te smeren en te
koelen. Deze groeven noemt men "hoongroeven".

cylinderwand

De drijfstang

Een drijfstang dient om de zuiger te koppelen aan de krukas
en is meestal gemaakt uit gietijzer of aluminium. De drijfstang bestaat uit
twee delen, het drijfstang gedeelte en de lagerkap. Tegenwoordig maakt men de
drijfstang uit één geheel en "breekt" men de lagerkap af. Ze doen dit om minder
wrijving te hebben tussen de oppervlakten van de drijfstang en de lagerkap. De
drijfstang krijgt enorme "klappen" te verduren.

drijfstang

De krukas

de krukas is in ruwe vorm gemaakt uit gietstaal, daarna
wordt deze zeer nauwkeurig geslepen en "gelapt".

De zware gietstukken, te zien op de afbeelding, noemt men de
krukwangen en dienen om het "momentum" tegen te werken van de zuiger tijdens
bedrijf. Om de krukas te balanceren gaat men kleine boringen geven in de
krukwangen. Meestal worden krukassen gebalanceerd op 3000 rpm.

De motorkostprijs zit hem in het aantal keer gelagerd zijn
van de krukas. De krukas hieronder is van een 4 cilinder motor en is drie keer
gelagerd. Terwijl men ook tussen elke cilinder een lager kan hebben (veel
duurder).

krukas

Lagerschelpen

Lagerschelpen, ook wel lagerschalen genoemd zijn gemaakt uit
aluminium of koper met aan het raakoppervlak een zeer dun laagje"witmetaal".
Dit is een zeer zacht metaal dat goed olie vast houd om de draaiende delen te
smeren.

De boringen en groeven in de lagerschalen zijn om de olie
door te kunnen laten.

lagerschelpen

Kleppen

Bij een eenvoudige viertaktmotor hebben we twee kleppen per
cilinder, een inlaatklep en een uitlaatklep. Kleppen zijn gemaakt uit
koolstofstaal en zijn in vorm "gestampt". Daarna worden de kleppen op de
gewenste diameter geslepen.

kleppen

Nokkenas

De nokkenas heeft evenveel nokken als dat de motor kleppen
heeft. Meestal heeft een nokkenas nog een bijkomende "nok" om een mechanische
benzinepomp aan te drijven en een tandwiel om de stroomverdeler aan te drijven.

nokkenas 

en zo ziet dat er bij een modelmotor uit.

Jac legt uit hoe de nokkenas met een tandwiel wordt aangedreven bij een modelmotor

Distributie

De distributie oftewel overbrenging, wordt verzorgt door een
ketting, riem of tandwielen. Zij zorgen voor de verbinding tussen de nokkenas
en de krukas.

distributieriem

distributieriem

distributieketting

distributieketting

distributietandwielen

distributietandwielen

 

Viertakprincipe.

viertaktprinciepe

 

 

Hieronder tref je een kleppendiagram aan voor een OS FS 60 viertaktmotor

 

kleppendiagram_os_FS60